Đo lường hiệu quả Business Coaching bằng những chỉ số nào?

Có một câu hỏi gần như luôn xuất hiện trước khi doanh nghiệp quyết định đầu tư vào Business Coaching: Làm thế nào để biết chương trình Coaching thực sự hiệu quả?

Đó là một câu hỏi hoàn toàn hợp lý. Bất kỳ khoản đầu tư nào của doanh nghiệp cũng cần được đánh giá bằng những kết quả cụ thể. Tuy nhiên, chính ở điểm này, nhiều doanh nghiệp lại bắt đầu bằng một giả định chưa thật sự chính xác. Họ kỳ vọng Business Coaching sẽ tạo ra những chỉ số kinh doanh có thể nhìn thấy ngay như doanh thu tăng, lợi nhuận cải thiện hay năng suất làm việc cao hơn sau vài tháng.

Vấn đề là Business Coaching không trực tiếp tạo ra những kết quả đó.

Nếu doanh thu tăng sau một năm, rất khó khẳng định đó hoàn toàn là kết quả của Coaching. Ngược lại, nếu doanh thu chưa thay đổi, cũng không thể kết luận Coaching không mang lại giá trị. Điều này không xuất phát từ việc Business Coaching khó đo lường, mà bởi doanh nghiệp đang cố đo một hoạt động phát triển lãnh đạo bằng những chỉ số vốn thuộc về hiệu quả kinh doanh.

Muốn đánh giá đúng Business Coaching, trước hết cần hiểu Business Coaching thực sự tạo ra điều gì cho doanh nghiệp.

Điều Business Coaching tạo ra đầu tiên không phải là kết quả kinh doanh

Một chiến lược kinh doanh có thể tạo ra doanh thu. Một dự án tối ưu vận hành có thể giúp giảm chi phí. Một chiến dịch marketing có thể mang về khách hàng mới. Những hoạt động này đều tạo ra tác động trực tiếp đến các chỉ số tài chính nên việc đo lường tương đối rõ ràng.

Business Coaching vận hành theo một logic hoàn toàn khác.

Đối tượng mà Coaching tác động không phải thị trường, cũng không phải quy trình, mà là người lãnh đạo. Khi một CEO thay đổi cách nhìn nhận vấn đề, cách ra quyết định và cách dẫn dắt đội ngũ, sự thay đổi đó không lập tức xuất hiện trên báo cáo tài chính. Nó diễn ra âm thầm trong cách tổ chức vận hành mỗi ngày.

Một cuộc họp chiến lược có chất lượng hơn. Một quyết định được cân nhắc toàn diện hơn. Một nhà quản lý bắt đầu chủ động thay vì chờ chỉ đạo. Một cuộc xung đột được giải quyết bằng đối thoại thay vì mệnh lệnh.

Những thay đổi này rất khó quy đổi ngay thành doanh thu, nhưng chính chúng lại tạo nên nền tảng cho kết quả kinh doanh trong dài hạn.

Điều đó cho thấy Business Coaching không tạo ra giá trị ở điểm cuối của chuỗi vận hành. Coaching tạo ra giá trị từ chính nơi mọi quyết định bắt đầu: năng lực lãnh đạo.

Nếu vậy, doanh nghiệp không nên hỏi Business Coaching tạo ra bao nhiêu doanh thu trước tiên, mà nên đặt câu hỏi khác: sự thay đổi nào trong năng lực lãnh đạo sẽ dẫn đến những kết quả kinh doanh bền vững?

Hiệu quả của Business Coaching cần được nhìn như một chuỗi tác động

Một trong những sai lầm phổ biến là doanh nghiệp cố gắng tìm một chỉ số duy nhất để chứng minh hiệu quả của Coaching. Thực tế, Business Coaching không tạo ra giá trị theo cách tuyến tính mà theo một chuỗi tác động liên kết với nhau.

Chuỗi đó thường bắt đầu từ chất lượng tư duy của người lãnh đạo.

Khi CEO có khả năng phản tư tốt hơn, các quyết định chiến lược trở nên nhất quán hơn. Khi quyết định nhất quán, đội ngũ quản lý hiểu rõ định hướng và chủ động hơn trong thực thi. Khi đội ngũ vận hành hiệu quả hơn, tổ chức giảm xung đột, tăng tốc độ phối hợp và cải thiện khả năng thực hiện chiến lược. Đến lúc đó, kết quả kinh doanh mới bắt đầu phản ánh những thay đổi đã diễn ra trước đó.

Nhìn từ góc độ này, doanh thu không phải chỉ số đầu tiên của Coaching mà là chỉ số cuối cùng của cả một chuỗi chuyển hóa.

Điều doanh nghiệp cần quan sát trước tiên là liệu chất lượng lãnh đạo có đang thay đổi hay không. Nếu mắt xích đầu tiên không thay đổi, rất khó kỳ vọng những mắt xích phía sau sẽ khác đi.

Chỉ số quan trọng nhất không nằm trên báo cáo tài chính mà nằm trong cách doanh nghiệp vận hành

Nếu Coaching tác động vào năng lực lãnh đạo, vậy doanh nghiệp nên quan sát điều gì?

Câu trả lời không nằm ở một bảng KPI riêng cho Business Coaching mà nằm trong những thay đổi của hệ thống quản trị.

Một CEO có còn phải tham gia xử lý mọi quyết định quan trọng hay không?

Các cuộc họp điều hành đang dành nhiều thời gian cho chiến lược hay vẫn xoay quanh việc giải quyết sự vụ?

Đội ngũ quản lý có chủ động đề xuất giải pháp hay tiếp tục chờ chỉ đạo?

Các quyết định giữa những phòng ban có thống nhất hơn trước hay vẫn phụ thuộc vào người đứng đầu?

Đây đều là những dấu hiệu phản ánh mức độ trưởng thành của năng lực lãnh đạo. Chúng không xuất hiện như một con số duy nhất trên dashboard, nhưng lại cho thấy tổ chức đang thay đổi theo hướng nào.

Ở góc độ quản trị, đây mới là những chỉ số có giá trị dự báo. Bởi một doanh nghiệp có hệ thống lãnh đạo ngày càng trưởng thành sẽ có nhiều khả năng tạo ra kết quả kinh doanh bền vững hơn trong tương lai.

Điều đó cũng lý giải vì sao nhiều tập đoàn quốc tế đánh giá thành công của các chương trình Executive Coaching không chỉ dựa trên ROI tài chính, mà còn xem xét những thay đổi về chất lượng lãnh đạo, khả năng hợp tác giữa các cấp quản lý và năng lực thực thi chiến lược của tổ chức.

Thước đo cuối cùng của Business Coaching là doanh nghiệp có còn phụ thuộc vào CEO hay không

Mọi chương trình Business Coaching cuối cùng đều hướng đến một mục tiêu lớn hơn sự phát triển của một cá nhân.

Một CEO giỏi có thể giúp doanh nghiệp tăng trưởng trong một giai đoạn. Nhưng một hệ thống lãnh đạo trưởng thành mới giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững.

Nếu sau quá trình Coaching, mọi quyết định quan trọng vẫn phải chờ CEO, mọi vấn đề vẫn phải leo thang lên người đứng đầu và tổ chức vẫn vận hành dựa trên sự hiện diện của một cá nhân, thì rất khó nói rằng Business Coaching đã tạo ra sự thay đổi thực sự.

Ngược lại, nếu CEO có nhiều thời gian hơn để tập trung vào chiến lược, các nhà quản lý tự tin đưa ra quyết định trong phạm vi trách nhiệm của mình và doanh nghiệp vẫn vận hành hiệu quả ngay cả khi người đứng đầu không trực tiếp tham gia vào từng hoạt động, đó là dấu hiệu cho thấy Coaching đã tạo ra giá trị ở cấp độ hệ thống.

Đây cũng là chỉ số quan trọng nhất mà một doanh nghiệp nên theo đuổi. Bởi mục tiêu của Business Coaching chưa bao giờ là giúp CEO làm việc nhiều hơn, mà là giúp tổ chức có khả năng vận hành tốt hơn nhờ chất lượng lãnh đạo được nâng lên.

Khi được nhìn nhận đúng bản chất, Business Coaching không phải là một khoản đầu tư chỉ để cải thiện hiệu suất của một cá nhân, mà là một khoản đầu tư vào năng lực lãnh đạo của toàn bộ hệ thống. Vì vậy, hiệu quả của Coaching không nên được đánh giá bằng những biến động ngắn hạn trên báo cáo tài chính, mà bằng sự thay đổi trong cách doanh nghiệp suy nghĩ, ra quyết định và vận hành.

Cuối cùng, doanh nghiệp không nên chỉ đặt câu hỏi "Business Coaching mang lại ROI bao nhiêu?". Một câu hỏi có giá trị quản trị hơn là: "Sau chương trình Coaching, tổ chức của chúng ta có đang trở nên ít phụ thuộc vào CEO hơn, chủ động hơn và có khả năng phát triển bền vững hơn hay không?" Khi câu trả lời là có, đó chính là chỉ số phản ánh đầy đủ nhất giá trị mà Business Coaching tạo ra.